Komunikat.png Ta strona wygrała 93. Artykuł Miesiąca. Została dopracowana przez użytkownika Imponderabilia!
Konkurs ma na celu ulepszenie artykułów pod względem tekstu i szaty graficznej. Pierwszy wystartował w czerwcu 2013 roku. Więcej o projekcie można przeczytać na stronie projektu i regulaminie konkursu.

Helena Ravenclaw, po śmierci zwana także Szarą Damą[9]czarownica nieznanego statusu krwi; córka Roweny Ravenclaw, duch-rezydent Ravenclawu[5].

W pewnym momencie po rozpoczęciu edukacji w Szkole Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie Helena ukradła matce diadem i uciekła do Albanii[5].

Jej matka zachorowała śmiertelnie i mając nadzieję, że zobaczy córkę po raz ostatni, wysłała Krwawego Barona, mężczyznę, który żywił nieodwzajemnioną miłość do Heleny, aby ją odnalazł. W przypływie wściekłości baron zamordował ją, kiedy odmówiła powrotu z nim, zanim popełnił samobójstwo z żalu za to, co zrobił[5].

Helena i Baron w końcu wrócili jako duchy do zamku Hogwart. Tam Helena stała się i nadal jest duchem-rezydentem domu Ravenclaw[5].

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Za życia[edytuj | edytuj kod]

Diadem Roweny Ravenclaw na Wizarding World

Ukradłam diadem. Starałam się być mądrzejsza, ważniejsza niż matka. Uciekłam z nim. Moja matka nigdy nie przyznała się, że diadem zniknął, ale udawała, że ma go nadal. Ona ukrywała stratę i moją straszną zdradę, nawet przed innymi współzałożycielami Hogwartu.
— Helena o kradzieży Diademu swojej matki.[źródło]

Helena Ravenclaw urodziła się w roku 982 lub później[1] jako czarownica czystej krwi lub półkrwi[4] w Wielkiej Brytanii lub Irlandii[2]. Dostała list z Hogwartu w dniu jedenastych urodzin, w którym została poinformowana, że przyjęto ją do Szkoły Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie. W wieku jedenastu lat Helena stała się częścią jednego z pierwszych pokoleń uczniów w Szkole Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie w Szkocji, którą w tamtym czasie nadal prowadzili jej pierwotni założyciele. Została przydzielona do Ravenclawu[10], a jej matka w tamtym czasie uczyła. Dzieliła dormitorium wraz z czterema innymi dziewczynami należącymi do Ravenclawu.

Prawdopodobnie żyła w zgodzie z założycielami Hogwartu − Godrykiem Gryffindorem, Helgą Hufflepuff, Salazarem Slytherinem oraz matką, choć ukradła należący do niej diadem obdarzony magicznymi właściwościami. Wraz z nim uciekła do zacisznych lasów Albanii, by tam go ukryć.

Pomimo mojej perfidii, bardzo chciała zobaczyć mnie przed śmiercią.
— Helena o Rowenie.[źródło]

Jakiś czas później matka Heleny, Rowena zapadła na śmiertelną chorobę. Pomimo zdrady córki, pragnęła ujrzeć ją po raz ostatni. Posłała więc Barona, aby ją odnalazł. Wiedziała, że z powodu miłości, jaką darzył Helenę, nie wróci, dopóki tego nie dokona[5]. Baron dotarł do lasu, w którym się ukrywała, a kiedy odmówiła powrotu do domu, wpadł w szał i dźgnął ją nożem[5].

Wysłała pewnego mężczyznę, który od dawna mnie kochał, choć odrzucałam jego zaloty, aby mnie odnalazł. Wiedziała, że nie spocznie, póki mnie nie odnajdzie.
— Helena o powierzonym Krwawemu Baronowi zadaniu.[źródło]

Po śmierci Helena Ravenclaw stała się duchem i zamieszkała w Hogwarcie, gdzie nie ujawniła swojej prawdziwej tożsamości i była nazywana Szarą Damą.

Barona, który odebrał jej życie, ogarnęła fala wyrzutów sumienia w chwilę po dokonaniu straszliwego czynu. Popełnił samobójstwo, używając tego samego noża, a po śmierci także i on stał się zjawą − skutą łańcuchami w ramach pokuty. Także i on został rezydentem Hogwartu, nosząc tam przydomek Krwawy Baron.

Po śmierci[edytuj | edytuj kod]

Krwawy Baron na Wizarding World

O tak, naszym duchem-rezydentem jest Szara Dama. Reszta szkoły myśli, że nigdy nie mówi, ale porozmawia z Krukonami. Jest szczególnie przydatna, jeśli się zgubiłeś lub coś zgubiłeś.
— Robert Hillard o Helenie Ravencaw.[źródło]

Helena Ravenclaw, obecnie znana jako "Szara Dama", powróciła z martwych jako duch wraz z Krwawym Baronem. Oboje wrócili do zamku Hogwart, gdzie stali się duchami-rezydentami swoich dawnych Domów, kolejno Ravenclawu[10] i Slytherinu[10][5][9].

Od tego czasu Baron ma wyrzuty sumienia za swoje czyny i nosi ciężkie łańcuchy na znak pokuty[5]. Wydaje się, że nikt inny nie wie, dlaczego obaj zginęli ani dlaczego Baron jest pokryty krwią, nawet inne duchy Hogwartu[9].

Według prefekta Ravenclawu, Roberta Hillarda, podczas gdy większość szkoły postrzega Szarą Damę jako nieśmiałego ducha, utrzymuje ona dobre relacje z członkami własnego domu. Jest szczególnie pomocna, gdy krukoni coś zgubili[3].

Szara Dama zawsze była bardzo smutna w odróżnieniu od wesołego Prawie Bezgłowego Nicka. Nie rozmawiała ze studentami, a jej historii nie znał żaden z uczniów, a pewnie także nauczycieli. Robert Hilliard powiedział w 1991 roku, że Szara Dama nie jest zbyt rozmowna, jednak kiedy któryś z Krukonów coś zgubi lub będzie potrzebował pomocy, ona mu pomoże.

W latach 40. XX wieku Heleną Ravenclaw zainteresował się młody Tom Marvolo Riddle. Chłopak chciał zdobyć legendarny diadem Roweny i zrobić z niej swojego horkruksa. Tom był obdarzony wielką charyzmą, udało mu się wydobyć informacje o schowaniu przedmiotu od Heleny i czym prędzej udał się Albanii. Helena była nieświadoma prawdziwych celów chłopaka, miała później duże wyrzuty sumienia[5].

2 maja 1998 roku do Heleny przybył Harry Potter, ponieważ chciał ją poprosić o informacje na temat diademu. Kobieta po zajściu z Tomem, nie chciała zdradzać kolejnemu człowiekowi swojego sekretu, zwłaszcza że Potter nie był już taki przekonujący. Jednak wyjawiła mu w końcu swoją historię i nakierowała Harry'ego na miejsce schowania diademu w Pokoju Życzeń[5].

Lata 40.[edytuj | edytuj kod]

Horkruksy Lorda Voldemorta,w tym Diadem Roweny Rawenclaw, w fimach

W ciągu ostatnich kilku lat edukacji Toma Riddle'a w Szkole Magii i Czarodziejstwa w Hogwarcie zainteresował się on tematem horkruksów. Planując owe stworzyć, aby stać się nieśmiertelnym, wybrał przedmioty szczególne, honorowe, takie jak Medalion Salazara Slytherina, Czarka Helgi Hufflepuff czy diadem Roweny Ravenclaw. Najwyraźniej słyszał o ów Diademie i wypytywał o niego Helenę[5].

Szara Dama, nieświadoma prawdziwych intencji Riddle'a, uznała go za godnego zaufania, pochlebnego i wyrozumiałego. Ujawniła mu więc tajemnicę magicznego przedmiotu, w tym jego położenie[5].

Tom następnie udał się do Albanii, aby zmienić diadem w horkruksa. Po jego okrucieństwach w Pierwszej i Drugiej Wojnie Czarodziejów Helena wydawała się żałować, że ujawniła mu swój sekret[5].

Lata 90.[edytuj | edytuj kod]

Rok szkolny 1991-1992[edytuj | edytuj kod]

Prawie Bezgłowy Nick na Wizarding World

Golden trio minęło ducha wysokiej czarownicy lecącej w przeciwnym kierunku, ale nikogo innego nie widzieli. Była to właśnie Szara Dama[11].

1 września 1991 r. Szara Dama uczestniczyła w uczcie na początku semestru. Przybyła w towarzystwie ducha Kawalera[12] i wślizgnęła się przez sufit w pobliżu stołu Sytherinu. Przebywała u Krukonów podczas ceremonii przydziału i obserwowała, jak nowi uczniowie zostają umieszczeni w swoich domach[13].

Prawie Bezgłowy Nick powiedział Szarej Damie, w jaki sposób Harry Potter został szukającym Gryffindoru[12].

26 grudnia Harry zabrał ze sobą Rona do pokoju ze zwierciadłem Ain Eingarp. Po drodze minęli Helenę Ravenclaw[11].

W dniu 4 czerwca 1992 r. Szara Dama zdawała się uczęszczać na zajęcia z transmutacji dla zaawansowanych uczniów. Siedziała tam, robiąc notatki na jednej z ławek[12].

Rok szkolny 1992-1993[edytuj | edytuj kod]

Przyjęcie w 500-tną rocznicę śmierci Sir Nicholasa na Wizarding World

Loch wypełniały setki perłowobiałych, przezroczystych postaci; większość tańczyła nad zatłoczonym parkietem przy dźwiękach ze trzydziestu pił, na których grali muzykanci...
— Opis przyjęcia w rocznicę śmierci Sir Nicholasa, w którym uczestniczyła Helena.[źródło]

Na przyjęciu w 500-tną rocznicę śmierci Sir Nicholasa widziano Szarą Damę rozmawiającą z innym duchem w pobliżu stołu ze spleśniałym jedzeniem. Były tam również inne duchy-rezydenci[14]. Gruby Mnich rozmawiał z mężczyzną rozmawiającym z duchem rycerza ze strzałą wystającą z czoła i Krwawym Baronem[14].

Wieczorem 14 lutego Helena siedziała w pokoju wspólnym wieży Gryffindoru przy stole i czytała książkę[15]. Została odprawiona przez Harry'ego, który siedział obok niej, badając dziennik Toma Riddle'a[15]. Prawdopodobnie znalazła ona inną część zamku, w której mogła skończyć czytać książkę[15].

Prawdopodobnie uczestniczyła w uczcie pożegnanej na końcu semestru, po powrocie Hagrida z Azkabanu.

Rok szkolny 1996-1997[edytuj | edytuj kod]

Pogrzeb Albusa Dumbledore'a na Wizarding World

Duchy Hogwartu, w tym Szara Dama, uczestniczyły w pogrzebie Albusa Dumbledore'a[16]. Były ledwo widoczne w jasnym świetle słonecznym, a dostrzegalne tylko wtedy, kiedy się poruszały[16].

1 marca 1997 r., po tym jak Ron Weasley wrócił ze Skrzydła Szpitalnego po wypiciu zatrutego miodu pitnego, Harrry Potter, Hermiona Granger i Rubeus Hagrid przeszli obok Heleny, która ich spokojnie minęła[16].

Rok szkolny 1997-1998[edytuj | edytuj kod]

Helena wędruje po zamku podczas reżimu Severusa Snape'a na stanowisku dyrektora Hogwartu[17].

1 sierpnia 1997 r. Ministerstwo Magii zostało przejęte przez Śmierciożerców Voldemorta[17]. 1 września Snape został dyrektorem, podczas gdy Alecto i Amycus Carrowowie zostali odpowiednio nauczycielami mugoloznastwa i obrony przed czarną magią[17]. Carrowom powierzono wszelką dyscyplinę i kary, które były brutalne. Helena prawdopodobnie próbowała chronić uczniów przed rodzeństwem[17].

Bitwa o Hogwart na Wizarding World

2 maja 1998 r. wybuchnęła Bitwa o Hogwart po tym jak Voldemort dowiedział się, że Harry Potter był na terenie szkoły. Duchy, w tym Szara Dama, uczestniczyły w spotkaniu w Wielkiej Sali, podczas którego profesor McGonagal wydała instrukcję dotyczącą ewakuacji nieletnich uczniów, a Kingsley Shacklebolt zorganizował uczestników do bitwy[17].

Helena pomogła Harry'emu w znalezieniu diademu Roweny, zmienionego w jeden z horkruksów Lorda Vodemorta, aby ten mógł go zniszczyć. Choć początkowo była niechętna do przekazania jakichkolwiek informacji na jego temat, ostatecznie przekazała Harry'emu wszelkie niezbędne informacje o tym, gdzie Tom Riddle ukrył diadem[5].

Helena patrzyła jak Harry pokonuje Toma Riddle'a. Następnie duchy zebrały się w Wielkiej Sali, dołączając do masowej żałoby po poległych[17]. Po śmierci Voldemorta i zakończeniu całej Drugiej Wojny Czarodziejów, Harry Potter najprawdopodobniej zachował tożsamość Heleny w tajemnicy[5].

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Helena Ravenclaw na Wizarding World

Miała na sobie długą do ziemi pelerynę, a włosy sięgały jej do pasa. Harry uznał, że musiała być piękna, ale była też wyniosła i dumna.
— Narrator o Helenie.[źródło]

Helena za życia była piękną[18], wysmukłą[5], wysoką[5], młodą[5] kobietą[11], miała długie włosy do pasa[5] i nosiła pelerynę do podłogi[5]. Miała ciemną bliznę na swojej białej piersi[5]. Więcej o jej wyglądzie nie wiadomo.

Osobowość[edytuj | edytuj kod]

Helena, wysoce intelektualna młoda dama, była uczoną i kulturalną kobietą[19]. Prawie tysiąc lat po jej śmierci nadal zachowywała swoją ciekawość, czerpiąc radość z zajęć z transmutacji i czytania. Helena była po śmierci bardzo skryta, nie wydawała się często mówić o swojej przeszłości. W siódmej części dowiadujemy się, że jest nerwowa[5]. Helena Ravenclaw zazdrościła swojej matce inteligencji i szacunku, którym ją darzono[5][3]. Chciała być mądrzejsza i ważniejsza od swojej matki[5].

Helena miała wysokie standardy i z tego powodu nigdy się nie zakochała[5][19]. Pomimo swojej wymijającej postawy pragnęła szacunku i godności, dlatego była bardzo zazdrosna o swoją matkę[5][3]. Miała wyrzuty sumienia z powodu tego, co zrobiła, ale była też bardzo zła z powodu skalania artefaktu i spuścizny jej matki, nazywając zepsuty diadem abominacją[5]. Harry Potter uznał, że była wyniosła i dumna[5].

Helena była pogodna, ale nieco milcząca[5]. Preferowała odosobnione miejsca: ukrywała się w lesie, kiedy uciekała od matki, kręciła się po opuszczonych salach lekcyjnych i wybierała pustą Wieżę Gryffindoru jako miejsce do czytania[5]. Chociaż twierdziła, że ​​pokolenia uczniów wypytywały ją o miejsce położenia diademu jej matki, i że odprawiła ich wszystkich, Helena nie była w stanie oprzeć się czarującemu Tomowi Riddleowi i powiedziała mu, gdzie jest, być może wykazując słabość lub chęć bycia kochanym[5]. Doprowadziło to do przekształcenia Diademu w horkruksa, pozwalając Riddle'owi powrócić i siać spustoszenie w czarodziejskim świecie[5].

Relacje[edytuj | edytuj kod]

Z matką[edytuj | edytuj kod]

Mówią, że moja matka nigdy nie przyznała się do tego, że jej diadem zaginął, udawała, że nadal go ma. Ukryła swoją stratę i moją zdradę przed innymi założycielami Hogwartu. A potem zachorowała... to była śmiertelna choroba. Pomimo mojej perfidii bardzo chciała zobaczyć mnie przed śmiercią.
— Helena Ravenclaw do Harry'ego Pottera.[źródło]

Rowena Ravenclaw, matka Heleny na Wizarding World

Helena najprawdopodobniej miała z matką dobre relacje do czasu, gdy ukradła jej diadem[5]. Mimo to Ravenclaw chciała zobaczyć córkę, chociaż ta ją zdradziła. Gdy Helena ukradła diadem, Rowena udawała, że nadal go ma, zapewne nie chcąc, by imię jej córki zostało zhańbione[5].

Z innymi założycielami Hogwartu[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie Helena miała dobre stosunki z Helgą Hufflepuff, Godrykiem Gryffindorem i Salazarem Slytherinem, ponieważ jednym z założycieli była jej matka.

Z młodym Tomem Riddlem[edytuj | edytuj kod]

Nie miałam... pojęcia... on był... był taki przymilny... myślałam... że mnie rozumie... że mi współczuje
— Helena o Tomie.[źródło]

Riddle najprawdopodobniej oczarował Helenę swoim wdziękiem, więc wyjawiła mu prawdę o diademie.

z Prawie Bezgłowym Nickiem[edytuj | edytuj kod]

Helena była w przyjacielskich stosunkach z Prawie Bezgłowym Nickiem, na co wskazuje wspólne spędzanie czasu czy to, że Sir Nicholas zaprosił Szarą Damę na przyjęcie w 500-tną rocznicę swojej śmierci.

Z Grubym Mnichem[edytuj | edytuj kod]

Gruby Mnich na Wizarding World

Jako że oboje byli duchami-rezydentami, prawdopodobnie zachowywali dobre stosunki.

Z Luną Lovegood[edytuj | edytuj kod]

Luna jest miła... ale jednak się myli! Ja ci na pewno nie pomogę!
— Helena do Harry'ego mówiąc o Lunie.[źródło]

Mimo iż Luna i Helena w książce nie są przyjaciółkami, w filmie przedstawiono to inaczej. Z rozmowy Heleny i Harry'ego można wywnioskować, że jednak były znajomymi.

Z Harrym Potterem[edytuj | edytuj kod]

Mimo iż Helena nie była na początku przyjaźnie nastawiona, pomogła mu w odnalezieniu diademu[5].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Helena pochodzi od greckiego słowa ελενη (Eleni), co oznacza pochodnia lub corposant (źródło światła). Eleni to imię świętej w Greckim Kościele Prawosławnym i nosi je wiele greckich dziewcząt. Wiele duchów Szarej Damy jest znanych w różnych miejscach na terenie Anglii i Walii.
  • Ravenclaw to po prostu raven, tzn. kruk i claw, tzn. pazur. Kruk to duży czarny ptak należący do rodziny kruków, jednak warto pamiętać, że symbolem Ravenclawu jest orzeł. Kruki i inne ptaki z rodziny krukowatych są znane jako inteligentne i szybkouczące się ptaki.

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Kelly Macdonald jako Szara Dama w filmie

Za kulisami[edytuj | edytuj kod]

  • Nina Young była aktorką, która zagrała Szarą damę w filmowych adaptacjach Kamienia Filozoficznego i Komnaty Tajemnic. W Harrym Potterze i Insygniach Śmierci: części drugiej, była zagrana przez aktorkę Kelly Macdonald. Podobno zaproponowano Kate Winslet tę rolę, ale jej agent ją odrzucił.
  • Kelly Macdonald i Shirley Henderson, która grała innego ducha Hogwartu z Ravenclawu, Jęczącą Martę, grały siostry w filmie Intermission.
  • Postać Heleny pojawia się jedynie w pierwszym, drugim i ostatnim filmie.
  • Szara Dama w pierwszych adaptacjach filmowych nosi przy sobie książkę, którą musiała mieć przy sobie w chwili śmierci.
  • Sukienka Heleny w siódmym filmie jest inna niż w poprzednich.
  • W grze LEGO Harry Potter: Lata 5-7 Harry, zanim wychodzi, całuje Szarą Damę w policzek.
  • W przeciwieństwie do innych duchów w filmach Helena potrafiła zamienić się w delikatną kulę światła. Ponadto, podczas gdy inne duchy są przedstawiane jako niebieskie lub białe, zamiast tego jest szara i można na nią rzucać cienie. Jest także jednym z niewielu duchów, które widziano, jak chodziły po ziemi, a nie po prostu latały.
  • Szara Dama pojawia się w usuniętej części DVD Komnaty Tajemnic (kiedy Harry bada Dziennik Toma Riddle'a, prosi ją o odejście, pragnąc prywatności). Wydaje się dość dziwne, że duch Ravenclawu jest wpuszczany do Wieży Gryffindoru. Jednak będąc duchem, mogła iść wszędzie.

Kelly na planie filmowym

  • W Harrym Potterze i Insygniach Śmierci: części drugiej i grze LEGO Harry Potter: Lata 5-7, Helena przyjaźni się z Luną Lovegood, o której nie wspomina się w książkach.
  • W ostatnim filmie, w przeciwieństwie do książki, zwraca uwagę Harry'emu, że zarówno on, jak i Tom Riddle są podobni w niektórych aspektach ich osobowości.
  • Pracując nad najwcześniejszymi szkicami książek, J.K. Rowling pierwotnie nazwała ją „Szeptającą Damą”[18].
  • Helena była jedynym duchem-rezydentem, którego imienia, a nawet przezwiska, nie ujawniono w pierwszej książce, chociaż ona się w niej pojawia.
  • J.K. Rowling stwierdziła, że ​​Szara Dama pojawiła się w Harrym Potterze i Kamieniu Filozoficznym. Uważa się, że ten fragment odnosi się do niej: „Harry i Ron minęli ducha wysokiej wiedźmy lecącej w przeciwnym kierunku, ale nikogo innego nie widzieli”. Żadna inna niewyjaśniona wzmianka o duchu nie znajduje się w tej książce, więc można przypuszczać, że to Szara Dama. Podobnie w Harrym Potterze i Księciu Półkrwi odniesienie do „ducha długowłosej kobiety, która spokojnie lewitowała obok” idealnie pasuje do opisu Szarej Damy w Harrym Potterze i Insygniach Śmierci.

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Biorąc pod uwagę, że Hogwart został założony około 993 roku n.e., i że Helena uczęszczała do niego, musiała mieć jedenaście lat do lub po założeniu szkoły. Tak więc najwcześniejszą datą, kiedy mogła prawdopodobnie się urodzić, jest 982 rok.
  2. 2,0 2,1 Do Hogwartu przyjmowano dzieci z Wielkiej Brytanii i Irlandii.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Wizarding World
  4. 4,0 4,1 Jej matka była czarownicą czystej krwi, co oznacza, że Helena mogła być półkrwi (jeśli jej ojciec był półkrwi, mugolakiem lub mugolem) lub czystej krwi (jeśli jej ojciec był czystej krwi).
  5. 5,00 5,01 5,02 5,03 5,04 5,05 5,06 5,07 5,08 5,09 5,10 5,11 5,12 5,13 5,14 5,15 5,16 5,17 5,18 5,19 5,20 5,21 5,22 5,23 5,24 5,25 5,26 5,27 5,28 5,29 5,30 5,31 5,32 5,33 5,34 5,35 5,36 5,37 5,38 5,39 5,40 5,41 5,42 Harry Potter i Insygnia Śmierci (książka), rozdział 31, Bitwa o Hogwart
  6. Harry Potter i Kamień Filozoficzny (film) i Harry Potter i Komnata Tajemnic (film)
  7. Harry Potter i Insygnia Śmierci (film)
  8. Harry Potter i Insygnia Śmierci: część pierwsza (film) i Harry Potter i Insygnia Śmierci: część druga (film) – dubbing
  9. 9,0 9,1 9,2 Harry Potter i Kamień Filozoficzny (książka), rozdział 7, Tiara Przydziału
  10. 10,0 10,1 10,2 Jeśli dany nauczyciel jest głową domu, a duch jest duchem-rezydentem, oznacza to, że był uczniem danego domu. Tak więc np. Severus Snape był uczniem Slytherinu, a Helena Ravenclaw uczennicą Ravenclawu.
  11. 11,0 11,1 11,2 Harry Potter i Kamień Filozoficzny (książka), rozdział 12, Zwierciadło Ain Eingarp
  12. 12,0 12,1 12,2 Harry Potter i Kamień Filozoficzny (film)
  13. Harry Potter i Kamień Filozoficzny (gra)
  14. 14,0 14,1 Harry Potter i Komnata Tajemnic (książka)
  15. 15,0 15,1 15,2 Harry Potter i Komnata Tajemnic (film)
  16. 16,0 16,1 16,2 Harry Potter i Książę Półkrwi (książka)
  17. 17,0 17,1 17,2 17,3 17,4 17,5 Harry Potter i Insygnia Śmierci (książka)
  18. 18,0 18,1 Napisane przez J.K. Rowling, Duchy Hogwartu na Wizarding World
  19. 19,0 19,1 J.K. Rowling przekazała te informacje Ninie Young, która zagrała Szarą Damę w pierwszym filmie. Nina Young przekazała później owy opis Heleny fanowi w formie listu, w odpowiedzi na fanowski list.
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA, o ile nie zaznaczono inaczej.