FANDOM


Czysty kociołek to najlepsza gwarancja, że nie otrujesz się swoim eliksirem
— napis w Szpitalu św. Munga[źródło]

Kociołek (ang. Cauldron) — naczynie służące do warzenia eliksirów.

Pochodzenie Edytuj

Kociołek jest naczyniem znanym od dawna zarówno czarodziejom, jak i mugolom[1]. Początkowo był przez jednych i drugich powszechnie używany do zwykłego gotowania nad ogniskiem lub innym otwartym ogniem, lecz po wynalezieniu piecyków większość czarodziejów i mugoli do gotowania zaczęła używać poręczniejszych rondli i garnków, zaś w kociołkach czarodzieje przygotowywali w większości już tylko eliksiry, do sporządzania których niezbędne było korzystanie z otwartego ognia[2].

Budowa i właściwości Edytuj

Kociołki zwykle miały kształt zaokrąglonego gara, najczęściej z uchwytem pozwalającym zawiesić go nad ogniem, i nóżkami. Były różnych kształtów i rozmiarów, w zależności od upodobań ich właścicieli mogły posiadać nawet bogate zdobienia[3]. Wszystkie kociołki były zaczarowane tak, aby były lżejsze do przenoszenia, ponieważ zbudowane były z metalu[2][4]. Surowiec, z jakiego wykonano kociołek, miał wpływ na szybkość warzenia w eliksirów w danym naczyniu[5]. Aż do lat 90. XX wieku nie były uregulowane kwestie związane z jakością wykonania kociołków, zwłaszcza z grubością ich denek – niektóre kociołki z importu były bardzo cienkie - przecieki takich kociołków wzrastały o prawie trzy procent rocznie[6].

Sposób używania przy warzeniu eliksirów Edytuj

Herm Cauld

Typowe użycie kociołka

Żeby uwarzyć eliksir, trzeba było w określonej kolejności wrzucać do kociołka składniki, podgrzewać go na otwartym ogniu[7], dbając o właściwą temperaturę oraz mieszać według instrukcji.

Rodzaje kociołkówEdytuj

Kociołki typowe Edytuj

Typowe kociołki wykonywane były z metali, w tym nawet szlachetnych, i ich jedyną funkcją było służenie za naczynie do przygotowywania eliksirów. Poza czarem zmniejszającym ich ciężar nie były zwykle w inny sposób wyposażone w magię. Do klasycznych kociołków należą:

Kociołki niestandardowe Edytuj

Kociołek samomieszalny

Kociołek samomieszalny

Ten rodzaj kociołków różnił się od typowych tym, że poza lub zamiast swej podstawowej funkcji, jaką było warzenie w nich eliksirów, kociołki te wyposażone były albo w pewne udogodnienia, jak:

Kociołek składany

Kociołek składany

albo też w cechy, które sprawiały, że można je było wykorzystywać jako mniej lub bardziej dowcipne gadżety[11]:

Jako swego rodzaju niestandardowego kociołka niektórzy bezwzględni czarodzieje wykorzystywali również skorupy zamieszkującego Fidżi ognistego kraba[15].

Kociołki eksperymentalne Edytuj

Do tej grupy zaliczyć można kociołek z sera, który prawdopodobnie został skonstruowany przez Humphreya Belchera[16].

Sprzedaż i naprawa Edytuj

Potage's Cauldron Shop

Kociołki miały różne rozmiary, podawane w skali od 1 do 5. Wszystkie rodzaje i rozmiary można było kupić w sklepie Madame Potage na ulicy Pokątnej w Londynie. Ceny kociołków uzależnione były od rodzaju metalu, z jakiego zostały wykonane i funkcji dodatkowych, w które zostały wyposażone. Kociołek cynowy kosztował w sklepie Madame Potage 15 galeonów, mosiężny 21 galeonów a miedziany 25 galeonów (wszystkie rozmiar 2).

Proste naprawy kociołków wykonywane były zapewne przez samych użytkowników, zaś poważniejsze uszkodzenia można było naprawić w firmie Cauldron repair[17].

Kociołek a wizerunek czarodziejów w oczach mugoli Edytuj

Ji M

Mugolska ilustracja do jednej z bajek

Wielu mugoli w ogóle nie wierzy w istnienie czarodziejów, ale pojawiają się oni w mugolskich baśniach, podaniach i literaturze od dawna, a kociołek jest jednym z nieodłącznych atrybutów czarownic, takim jak latająca miotła, spiczasta tiara i czarny kot, z którymi zwykle czarownice są przedstawiane. Mugole, którzy często przedstawiają czarownice z kociołkiem, nie rozumieją jednak prozaicznego przeznaczenia tego naczynia, jakim jest warzenie eliksirów, uważając często, że ma on znaczenie dla magicznej mocy posiadanej przez czarownice. Nie rozróżniając czarownic od wiedźm, zwykle przypisują czarownicom kanibalistyczne[18] praktyki uprawiane przez wiedźmy, często z użyciem kociołka.

W serii Edytuj

Melted cauldron

Roztopiony kociołek

Kociołki budzą magiczne skojarzenia od stuleci. Od setek lat pojawiają się na obrazach czarownic, a także tam, gdzie leprokonusy przechowują skarby. Wiele ludowych bajek wspomina o kociołkach obdarzonych specjalnymi mocami, ale w książkach o Harrym Potterze są one dość przyziemnym narzędziem
J.K.Rowling o kociołkach[źródło]

Kociołki, towarzyszące życiu czarodziejów od setek lat, na stałe wrosły nie tylko w ich życie codzienne, ale także w literaturę, sport i inne przejawy ich aktywności do tego stopnia, że związane z nimi określenia pojawiają nawet w piosenkach i powiedzeniach. Pojawiają się we wszystkich książkach i filmach o Harrym Potterze a także w grach i wielu materiałach dodatkowych, zamieszczanych w oficjalnych publikacjach związanych z sagą.

Kociołki lekcja

Lekcja eliksirów

  • Pierwszym magicznym przedmiotem, jaki Harry Potter zobaczył przy swoim pierwszym spotkaniu z Hagridem, był miedziany kociołek, który gajowy wyciągnął z kieszeni płaszcza.
  • Kociołek znalazł się na liście wyposażenia do Hogwartu, którą Harry Potter otrzymał wraz z listem z Hogwartu.
  • Kociołka wielokrotnie używali, zarówno w wersjach książkowych jak i filmowych, uczniowie Hogwartu podczas zajęć z eliksirów, choć nie zawsze w sposób prawidłowy:
Seamus wybuch

Seamus

Eliksir wielosokowy

Hermiona warząca eliksir wielosokowy

LH Cauldron

Kociołek na cmentarzu w Little Hangleton

Kociołkowe pieguski

Kociołkowe pieguski

  • Mundungus Fletcher 2 sierpnia 1995 roku miał pilnować domu Harry'ego na Privet Drive 4, jednak opuścił swoje stanowisko i poszedł sprzedać kilka kradzionych kociołków, które potem chciał przechowywać w domu przy Grimmauld Place 12.[21].
  • Największym przebojem Celestyny Warbeck był Kociołek pełny gorącej miłości, zaś tytułową piosenką jej najlepiej sprzedającego się albumu był utwór Ukradłeś mój kociołek ale nie możesz mieć mojego serca[23].
  • Creaothceann to stara szkocka gra miotlarska, podczas której latający na miotłach gracze łapali spadające z wysokości kamienie do żelaznych albo mosiężnych kociołków, które mieli przywiązane do głowy[24].
  • Podczas gry w quodpota gracze starali się wrzucić wybuchającą piłkę nazywaną quodem do garnka, którym był zazwyczaj kociołek napełniony roztworem zapobiegającym wybuchowi[24].
  • Jedna z baśni Barda Beedle'a, Czarodziej i skaczący garnek, opowiada o kociołku, który zmieniając swój kształt i zachowując się w nietypowy sposób zmusił młodego, nieczułego czarodzieja do udzielania pomocy mugolom
    HoppingCauldron

    Skaczący kociołek

    [25].
  • Skaczący kociołek był rodzajem czującego kociołka. Posiadał jedną nogę u podstawy, umożliwiającą mu przemieszczanie się poprzez skakanie. Skaczące kociołki miały pewien stopień osobowości – zwykle wierne swym właścicielom, traciły w nich wiarę, gdy ci mieszali w nich nieprzyjemne mikstury, jak to uczynił Zygmunt Budge, mieszając w swym skaczącym kociołku ślaz i wybuchowy płyn z rogu buchorożca[22].
  • W Szpitalu Świętego Munga oddział wypadków przedmiotowych zajmował się m.in. obrażeniami powstałymi na skutek eksplozji kociołków, zaś na ścianie w Informacji znajdował się napis Czysty kociołek to najlepsza gwarancja, że nie otrujesz się swoim eliksirem[21].
RustRepellentCauldronContest

The New York Ghost

Eliksiry dla zaawansowanych - wersja Księciapng

Eliksiry dla zaawansowanych

Za kulisami Edytuj

  • Podczas uczty powitalnej w 1993 r. Żabi Chór wykonał piosenkę Double Trouble, której tekst opowiadał o warzeniu w kociołku przez czarownice mikstury[29].
  • Jednym z pomieszczeń w Hogwarcie był schowek na kotły, w którym przechowywane były kociołki wykorzystywane podczas lekcji eliksirów[29].
  • Lynette Sawley chciała podarować swojej mamie kociołek samomieszalny na Boże Narodzenie w 1996 roku, jednakże Harry Potter również chciał sprezentować ten kociołek Molly Weasley[30].
Cauldron to Sieve

Zaklęcie Cauldron to Sieve

  • Istnieje zaklęcie transmutujące kociołek w borsuka[31] oraz zaklęcie transfiguracyjne przemieniające kociołek w sito (ang. Cauldron to Sieve)[32].
  • Peter Jones zawiesił w pokoju wspólnym Gryfonów ogłoszenie dotyczące zaginionego kociołka, który opisał jako wgnieciony u góry z przypalonym denkiem[33].
  • Kociołkowy potwór (ang. Cauldron monster) to potwór przypominający człowieka, składający się z kociołków i płonących pochodni. Ma ludzki tors i głowę zrobioną z zaklętych kociołków, a jego ręce i nogi składają się z płonących pochodni. Ta zaklęta bestia pluła ogniem i mogła rzucać swymi płonącymi ramionami, by spowodować obrażenia[34].
Kociołki Ceridwen

Kociołki Ceridwen

  • Sala kociołków (ang. The Cauldron Room) to pomieszczenie w Hogwarcie położone obok Komnaty Podziemi, naprzeciw Sypialni Trolli . Pokój był zalany zielonym szlamem w którym pływały kociołki[35].
  • Na ulicy Pokątnej usytuowany był sklep Fine Enchanting Cauldrons[32], specjalizujący się w sprzedażny kociołków, zaś w Hogsmeade przy ulicy Głównej sklep Kociołki Ceridwen[33], tej samej branży.

Ciekawostki Edytuj

Leprokonus
  • J.K. Rowling zdradziła, że początkowo to kociołek miał stanowić przedmiot należący do Helgi Hufflepuff. Odeszła jednak od tego pomysłu uznając, że byłoby coś śmiesznego i absurdalnego w posiadanianiu tak dużego i ciężkiego horkruksa. Podkreśliła jego znaczenie dla kultury brytyjskiej podając, że kocioł pojawia się zarówno w czterech mitycznych klejnotach Irlandii (jego magiczną mocą było to, że nikt nigdy nie odchodził od niego niezadowolony), jak i w legendzie o Trzynastu Skarbach Wielkiej Brytanii (wielki kocioł Dyrnwch gotował mięso dla odważnych ludzi, ale nie dla tchórzy) [2].
  • Strzegące ukrytych skarbów leprokonusy przedstawiane są zwykle z kociołkiem pełnym złota lub klejnotów.

Występowanie Edytuj

Przypisy

  1. W Makbecie Williama Shakespeare'a czarownice, które spotyka tytułowy bohater, przepowiadają mu przyszłość po przyrządzeniu w kociołku eliksiru przyzywającego duchy (Akt IV, scena pierwsza).
  2. 2,0 2,1 2,2 Kociołek na Pottermore
  3. Dotyczyło to przede wszystkim kociołków wykonanych z metali szlachetnych – srebra i złota – które pełniły również funkcję dekoracyjną.
  4. Jedynym znanym kociołkiem, do budowy którego nie wykorzystano metalu, był kociołek z sera.
  5. W kociołku cynowym warzenie eliksirów przebiegało wolniej niż w mosiężnym, a "szybszy" od mosiężnego był kociołek miedziany.
  6. 6,0 6,1 6,2 Harry Potter i Czara Ognia (książka)
  7. W filmie Harry Potter i Książę Półkrwi podczas lekcji eliksirów uczniowie podgrzewają kociołki palnikami gazowymi.
  8. Kociołki wykonane z metali szlachetnych, takich jak srebro i złoto, o niskiej temperaturze topnienia, mogły być magicznie wzmacniane, aby nie topiły się zbyt szybko nad ogniem.
  9. W grze LEGO Harry Potter: Lata 1−4 eliksir wielosokowy można uwarzyć wyłącznie w złotym kociołku, pomimo że Hermiona Granger sporządziła go używając do tego zwykłego kociołka cynowego.
  10. Jego wynalazca, Gaspard Shingleton, za to osiągnięcie został umieszczony na karcie w czekoladowych żabach.
  11. Nie jest pewne, czy tego typu kociołki mogły być używane zgodnie ze swoim pierwotnym przeznaczeniem, czyli do warzenia eliksirów.
  12. W oryginalnej wersji książkowej był to Biting kettle, czyli Gryzący czajnik.
  13. Harry Potter i Książę Półkrwi (książka)
  14. Harry Potter i Czara Ognia (gra)
  15. 15,0 15,1 Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć
  16. Harry Potter i Książę Półkrwi (książka)
  17. Harry Potter i Książę Półkrwi (film) (reklama w Żonglerze)
  18. Jedną z najbardziej znanych wśród mugoli wiedźm jest rosyjska Baba Jaga, która rzeczywiście uwielbiała pożerać dzieci.
  19. W wersji książkowej kocioł użyty przez Petera Pettigrew był kamienny i tak duży, że mógł się w nim zmieścić dorosły mężczyzna w pozycji siedzącej.
  20. Leżało to w gestii Międzynarodowej Komisji Handlu Magicznego, której najprawdopodobniej Percy był członkiem.
  21. 21,0 21,1 21,2 Harry Potter i Zakon Feniksa (książka)
  22. 22,0 22,1 Wonderbook: Księga Eliksirów
  23. Daily Prophet newsletters
  24. 24,0 24,1 Quidditch przez wieki (świat realny)
  25. 25,0 25,1 Baśnie Barda Beedle'a
  26. Fantastyczne zwierzęta i jak je znaleźć (film)
  27. Harry Potter i Insygnia Śmierci (książka)
  28. W niektórych wydaniach.
  29. 29,0 29,1 Harry Potter i więzień Azkabanu (film)
  30. Harry Potter i Książę Półkrwi (gra)
  31. Harry Potter i Zakon Feniksa (gra)
  32. 32,0 32,1 Harry Potter: Gra Karciana
  33. 33,0 33,1 The Wizarding World of Harry Potter
  34. Harry Potter i więzień Azkabanu (gra) (wersja na PS2)
  35. Harry Potter i Kamień Filozoficzny (gra) (wersja na PS1)
Treści społeczności są dostępne na podstawie licencji CC-BY-SA o ile nie wspomniano inaczej.